In de meeste industriële en utiliteitsgebouwen vormen TN- en TT-netten de standaard. Er zijn echter kritische omgevingen waar een automatische uitschakeling bij een eerste isolatiefout simpelweg ontoelaatbaar is. Denk aan operatiekwartieren en intensieve zorgruimtes in ziekenhuizen, glasovens, metallurgische smeltprocessen of continue chemische reactoren. Een plotselinge stroomonderbreking brengt hier mensenlevens in gevaar of leidt tot miljoenen euro’s schade.
Voor deze risicovolle applicaties is het ongeaarde IT-netsysteem (Isolé-Terre) de wettelijke en technische oplossing. Lamast Elektrotechniek ontwerpt, bouwt en onderhoudt gespecialiseerde IT-verdeelborden voorzien van geavanceerde isolatiebewakingssystemen (IMD’s) en automatische foutlokalisatiesystemen conform AREI Boek 1 en internationale normen.
1. Het Werkingsprincipe van het IT-Stelsel
In een IT-net is de secundaire sterpunt van de transformator niet rechtstreeks met de aarde verbonden, maar zwevend gehouden of geaard via een zeer hoge impedantie. De metalen behuizingen van aangesloten toestellen zijn wel conventioneel geaard.
Wanneer er zich een isolatiedefect voordoet in één van de actieve geleiders (een fase die contact maakt met het chassis), kan er geen gesloten stroomkring naar de bron ontstaan. De foutstroom is nagenoeg nul (beperkt tot microscopische netcapaciteiten) en er treedt geen gevaarlijke aanraakspanning op.
Het grote operationele voordeel: de installatie kan volkomen veilig en zonder spanningsuitval blijven functioneren. Wel ontstaat de verplichting om dit eerste defect direct te detecteren en op te heffen alvorens een tweede fout optreedt, aangezien een tweede fout wél zou resulteren in een zware tweefasen-kortsluiting.
2. De Rol van het Isolatiebewakingstoestel (IMD)
Aangezien de eerste fout geen zekering of automaat doet trippen, is een continu bewakingsorgaan verplicht conform NBN EN IEC 61557-8. Het Isolatiebewakingstoestel (Insulation Monitoring Device of IMD) stuurt permanent een kleine gelijkstroom- of pulserende meetspanning tussen het net en de aarde.
- Continue weerstandsmeting: Het toestel berekent in realtime de isolatieweerstand in kilo-ohms (kΩ).
- Drempelwaarden en voorwaarschuwing: Daalt de isolatiewaarde onder een ingestelde normgrens (bijv. 50 kΩ in de industrie of 100 kΩ in medische ruimtes), dan activeert het toestel direct een akoestisch en optisch alarm.
- Bewaakte harmonischen en DC-stromen: Onze systemen zijn immuun voor netvervuiling en kunnen ook netten met frequentieregelaars of gelijkrichters foutloos meten zonder valse alarmen.
3. Automatische Aardfoutlokalisatie (EDS)
In uitgestrekte installaties met tientallen vertrekkende kringen kan het manueel opsporen van een isolatiefout uren in beslag nemen. Lamast rust haar IT-borden daarom uit met geautomatiseerde foutlokalisatiesystemen (Equipment for Fault Location – EDS).
Zodra het IMD een isolatiedaling detecteert, injecteert een teststroomgenerator een gecodeerd zoeksymbool op het net. Meettransformatoren (stroomspoelen) rondom elke individuele afgaande kring detecteren dit signaal. Binnen enkele seconden toont het display van het verdeelbord exact welke machine, kabel of afgaande zekering het lek veroorzaakt, wat gerichte interventie zonder zoekwerk mogelijk maakt.
4. Medische Ruimtes (Medische IT) versus Zware Industrie
Lamast heeft specifieke ervaring met het bouwen van medische scheidingstransformatorkasten voor ziekenhuizen en privéklinieken (Medische IT conform AREI Boek 1, Deel 7). Deze borden worden uitgerust met transformatoren met verlaagde inschakelstroom, temperatuurbewaking en overdrachtspanelen die direct communiceren met meldtableaus in de operatiezaal.
In de zware industrie integreren we deze functionaliteiten in Rittal VX25-vloerkasten, inclusief koppeling naar SCADA-systemen via Modbus TCP voor preventief onderhoud op afstand.
